Bác sĩ phản đối đổ lỗi cho trầm cảm trong vụ máy bay Germanwings

Trên Theguardian, nhà tâm lý học lâm sàng Masuma Rahim cho rằng, việc đổ lỗi cho chứng trầm cảm khiến cơ phó Andreas Lubitz gây ra thảm kịch đâm máy bay Germanwing là một sự “bêu riếu hình ảnh về những người có vấn đề về sức khỏe tâm thần”.

Tin tức về vụ đâm máy bay Germanwing làm 150 chết chắc chắn dẫn đến những câu hỏi về các sai sót trong chuyến bay. Khi không tìm thấy bất cứ lỗi kỹ thuật nào, sự chú ý đổ dồn về Andreas Lubitz, viên phi công được cho là chủ ý gây ra thảm kịch này. Các báo cáo đang cho rằng Lubitz có tiền sử trầm cảm. Có thể dự đoán được là điều này tạo ra một bức rào của sự kỳ thị với người bị bệnh này, do những thông tin của truyền thông thế giới tạo nên.

Trầm cảm là tình trạng phổ biến trong số các bệnh lý về tâm thần, khoảng 20% người lớn từng trải qua tâm lý này. Được đặc trưng bởi các đặc điểm như cảm thấy có lỗi, tuyệt vọng và giảm hứng thú với các hoạt động từng yêu thích, nó ảnh hưởng tới bất cứ ai, từ những người lao động chân tay tới những người đứng đầu các công ty lớn nhất trên thế giới. Nhiều người thành công từng trải qua trầm cảm, chẳng hạn Winston Churchill (cựu thủ tướng Anh), Charles Dickens (nhà văn nổi tiếng thế giới), Henri Matisse (họa sĩ người Pháp lừng danh) – và thực sự chưa có bằng chứng nào cho thấy người trầm cảm gây ra mối nguy hiểm cho người khác do bệnh của họ.

Điều này đúng với cả loại bệnh nghiêm trọng nhất trong các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Các tài liệu khoa học ghi rõ rằng, những người có bệnh tâm thần phân liệt lâu nay bị miêu tả như những con quỷ, bị nguyền rủa, dễ gặp nguy hiểm do người khác gây ra hơn là chính họ gây bạo lực.

tram-cam-4113-1427691101.jpg

Andreas Lubitz và hình ảnh chiếc máy bay của hãng hàng không Germanwings. Ảnh: CNN.

Với phi công Lubitz, các báo cáo cho thấy quá trình đào tạo bay của anh ta từng bị ngắt quãng trong 6 tháng. Sau đó Lubitz đã quay trở lại công việc, có thể bởi anh ta đã hồi phục sau trầm cảm. Sẽ không cần thiết trong bất cứ ngành công nghiệp nào hay cả những ngành nghề khác khi bắt anh ta không được bay. Rõ ràng Lubitz đã vượt qua tất cả yêu cầu về thể chất và tâm lý trước khi được cho phép bay. Kết luận vai trò của anh ta trong vụ đâm máy bay là hệ quả tất yếu của tiền sử bệnh lý tâm thần sẽ là thiếu trách nhiệm và gây hại. Không có ý kiến nào cho rằng nam giới nên bị cấm trở thành phi công; những người Đức không đủ khả năng để bay hay các anh chàng 27 tuổi thì không nên thoải mái vào buồng lái. Chỉ có một yếu tố duy nhất thu hút sự chú ý: Sức khỏe tâm thần của Lubitz.

Sự thật là những người bị trầm cảm ở xung quanh chúng ta. Họ có thể là những thầy cô giáo hay cố vấn về pháp luật của chúng ta, là người thợ sửa chữa đồ dân dụng hay chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Dữ liệu sau một đợt thu thập thông tin năm 2014 cho thấy hơn 40.000 nhân viên y tế tại Anh có các bệnh là hệ quả của stress, lo âu và trầm cảm. Có tới 20% những người này là bác sĩ y khoa. Các bác sĩ dễ bị trầm cảm hơn so với dân số nói chung. “Bị trầm cảm không nhất thiết khiến bạn không thể hoàn thành tốt công việc, nhưng dựa trên các tiêu đề báo chí gần đây thì bạn có thể nghĩ như vậy”, bác sĩ Masuma Rahim nói.

Chúng ta có thể chưa bao giờ hiểu trọn vẹn tại sao Lubitz đâm máy bay 4U9522. Mặc dù vậy quy kết rằng vấn đề sức khỏe tâm thần của anh ta là lý do duy nhất gây ra cái chết của 149 người khác sẽ không giảm bớt sự kỳ thị gắn liền với các vấn đề sức khỏe tâm thần. Sự sợ hãi và phân biệt đối xử tiếp tục làm những người có bệnh ngại công khai các vấn đề của họ và tìm kiếm sự trợ giúp sớm.

Đồng quan điểm với bác sĩ tâm lý lâm sàng Anh Masuma Rahim, một số chuyên gia về sức khỏe tâm thần khác cũng cho rằng chứng trầm cảm mà Lubitz có thể mắc chỉ là một khả năng góp phần vào thảm kịch máy bay đâm, chứ bản thân nó không gây ra chuyện này.

Theo trang Livescience.com, các nghiên cứu cho thấy hầu hết những người có rối loạn về sức khỏe tâm thần không làm hại người khác. Những yếu tố khác, như cảm giác cô độc hay tức giận, nghiện ngập và lạm dụng rượu, thường góp phần khi họ thực hiện các hành động quái đản, chẳng hạn cố ý đâm máy bay, Seena Fazel, một chuyên gia phân tích sức khỏe tâm thần tại Đại học Oxford (Anh) cho biết.

Các bệnh tâm thần, bao gồm trầm cảm và tâm thần phân liệt, có mối liên quan tới nguy cơ tăng nhẹ tội phạm bạo lực, các nhà nghiên cứu cho hay. Nhưng ngay cả khi Lubitz có vấn đề về tâm thần thì cũng chưa đủ để giải thích lý do anh ta đưa máy bay chở 150 hành khách tìm đến cái chết, Fazel nói.

Một nghiên cứu mà Fazel thực hiện với hơn 47.000 người ở Thụy Điển cho thấy, những người trầm cảm có khả năng phạm tội bạo lực cao gấp ba lần so với những người không trầm cảm. Tuy nhiên tỷ lệ những người trầm cảm phạm tội cực kỳ thấp, chỉ 3,7% nam giới và 0,5% phụ nữ trầm cảm, so với 12% nam và 0,2% nữ trong dân số nói chung, theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí y khoa The Lancet vào tháng 2.

“Bạn có thể nói ai đó bị trầm cảm có khả năng gây bạo lực cao hơn 3-4%, nhưng nếu nguy cơ này chỉ cao hơn 1-2% trong 10 năm thì đó là nguy cơ rất nhỏ”, Fazel nói.

Vương Linh

Comments are closed.